Voorland

ouderdom

Ik ben vrijwilliger bij verpleeghuis Domus in Zoetermeer, hetgeen betekent dat ik op onregelmatige tijden de tuin bij dit tehuis bijhoud. Dit komt hoofdzakelijk neer op wat schoffelen, een beetje wieden en de bestrating aanvegen en niet veel meer dan dat.

De ouderen en zieken die in Domus verblijven zie ik nauwelijks, want zij zijn binnen en ik loop buiten. Vandaag moest ik echter bij iemand van de staf een sleutel afhalen en werd ik geconfronteerd met twee oude mensen, zittend aan een tafel in één der verblijfsruimtes van het verpleeghuis. Het waren vermoedelijk dementerenden, gelet op de lichaamstaal van beiden.

Want meer dan zitten deden ze niet. Volkomen passief en bijna roerloos zitten, met een lege blik voor zich uit starend in het niets. Afgetakeld, afgeleefd, versleten, op de rand van de dood – een paar woorden die bij mij opkwamen toen ik ze zag. Duidelijk in de laatste leeftijdsfase en nauwelijks een bewustzijn meer, zo leek het, alsof ze sliepen met de ogen open, hard op weg naar de slaap des doods.

En dan denk je onwillekeurig: dit is misschien mijn voorland….ik ben nu 55 en nog gezond, maar wie garandeert mij dat dat zo blijft tot het einde van mijn levensloop? Misschien zit ik er over 25 jaar ook wel zo bij en dat is al redelijk gauw, want de jaren vliegen.
Maar ik moet zo’n hoge leeftijd eerst nog maar eens zien te halen bedenk ik dan, het kan ook morgen afgelopen zijn, of volgende week, of over een jaar….

De dood wenkt ieder uur, zingt een psalm en daar sta je te weinig bij stil. Maar als je daar veel vaker stil bij zou staan, kwam je misschien niet meer in beweging, want het is nogal wat…
En we moeten bewegen, want we moeten werken en zorgen en liefhebben en op die manier de aarde laten draaien. Maar we zijn met al die dingen zo druk  dat we helemaal niet over ons einde na denken, ook niet in geringe mate en dat is een groot gebrek. Want zo zijn we niet klaar voor ons levenseinde en overvalt de dood ons.

Leven en dood

leven en dood

Ik moest (of: mocht) gisteren bij een ouder echtpaar in Rotterdam de ligusterhaag rond hun tuin knippen. De haag was twee meter hoog en had een geschatte lengte van dertig meter, vanaf de punt helemaal achterin waar de haag de buurtuin raakte tot het tuinhekje op de grens van voortuin en trottoir aan de andere zijde.

De haag was flink gegroeid, hetgeen veel knipwerk betekende en  – niet onbelangrijk – vaak de keukentrap op en af om de bovenkant te snoeien. Ik werkte flink door, nam slechts af en toe even pauze om een paar slokken water te drinken en was na drie uur klaar.
Ik voelde mij levend, dat wil zeggen: sterk, vitaal, onbeperkt in mijn mogelijkheden, onbegrensd, redelijk jong (ofschoon al 55 jaar oud in werkelijkheid….),  en als gevolg van deze gunstige fysieke gesteldheid zeer goed in staat de mij toegevallen taak te vervullen.

Het contrast met de eigenaren van de haag was in dit opzicht groot: een gepensioneerd stel waarvan de man ernstig ziek is en al enige tijd chemotherapie krijgt. Een mens die de dood op zijn hielen voelt.
De vrouw was ogenschijnlijk nog gezond, maar ook al op leeftijd en dus beperkt in haar doen en laten.
Twee mensen in de laatste fase van hun leven, niet meer in staat om zelf hun tuin bij te houden. Terugkijkend naar vroeger, verlangend naar vroeger misschien, toen het lichaam nog alles kon wat het nu niet meer kan.

Energie en leven bij mij, afnemende krachten en iets van de naderende dood bij hen.
Ik ben dankbaar voor de kracht die ik nog heb, de energie om dit werk te doen, de gezondheid, de levenslust op mijn beste momenten. Hopelijk blijft dit nog een tijdje zo. Soli Deo Gloria.

Tegenslag

tegenslag

Ik had mijn auto vandaag in de reparatie, omdat enige tijd geleden iemand zo ‘vriendelijk’ was om zonder om te kijken achteruit te karren bovenop mijn voorbumper…
Ik had een vervangende auto mee gekregen om op mijn werk te kunnen komen… Lees verder “Tegenslag”

Mijn werk

schoffel

Gisteren weer gewoon gewerkt na het pinksterweekeinde.

Werken geeft afleiding, da’s een voordeel. Je piekert (meestal) minder als je je kunt focussen op een taak.
En die taak bestond voor mij uit het schoffelen van twee plantvakken met coniferen van een meter vijfenzeventig hoog. In de regen en de wind trouwens, met een regenpak aan dat op sommige plekken doorlekte. Never mind. Had je maar geen tuinman moeten worden. 🙂

Ik werk altijd van koffiepauze naar lunchpauze naar middagpauze naar einde werktijd, met mijn honden in de buurt en vriendin op Whatsapp. En ik ben redelijk gelukkig op die manier, zolang andere mensen maar een beetje op afstand blijven….
Druk in mijn hoofd gisteren, dat wel, maar het waren geen nare gedachten, gewoon de gebruikelijke kakofonie van over elkaar heen buitelende dingetjes. Het kon slechter, al met al.

Vanochtend heb ik bij een eigen klant in Wassenaar de tuin netjes gemaakt. Het was de laatste keer voor mij, want ik ga vanaf volgende week ook op maandag voor mijn baas werken en moet daarom tuinklussen afstoten.
Dus ik heb afscheid genomen van deze klant en dat voelde eigenlijk goed. Je sluit iets af op die manier, je verwijdert iemand uit je leven die je verder niet zult missen. Afscheid nemen geeft rust. Afscheid nemen is goed.

 

Ontheemd

 

Ypenburg.jpg
De vinexwijk Den Haag-Ypenburg vanuit de lucht. foto: Marco van Middelkoop/Aerophoto-Schiphol

Ik had gisterochtend een tuinklus in Den Haag-Ypenburg, een Haagse wijk die ver buiten de stad Den Haag ligt, op voormalig grondgebied van Rijswijk en Nootdorp. Zoals de naam al aangeeft, ligt de wijk deels op het terrein waar zich vroeger vliegveld Ypenburg bevond. Maar dat laatste is verre geschiedenis, want behalve sommige straatnamen herinnert niets nog aan het verleden in deze Vinexwijk.

Deze wijk heeft weinig karakter, zo constateer ik als ik naar mijn klant rijd. Geen ziel, geen kloppend hart. Geen duidelijke plattegrond, weinig structuur.

De plek waar mijn klant woont is een rondlopende straat, opgebouwd is uit grote, semi-vrijstaande huizen die er allemaal hetzelfde uitzien. Variatie is ver te zoeken, het straatbeeld is uniform. De projectontwikkelaar spreekt ongetwijfeld over een ‘villawijk’, maar veel standing heeft het niet.
En alle voortuinen hebben aan de straatkant dezelfde rood-bruine beukenhaag, hetgeen de uniformiteit nog eens versterkt. Bij mij werkt dit desoriënterend: omdat alles op elkaar lijkt, heb ik moeite om huis en tuin van mijn opdrachtgever te vinden.

Hier wonen mensen met geld, dat zie je zo, mensen die waarschijnlijk weinig binding hebben met hun omgeving, want alles is nieuw hier en ademt nog geen geschiedenis. En bovendien werken ze allemaal hard en hebben om die reden ook weinig tijd en energie om zich te bekommeren om de buren en de buurt. En de (vaak dure) auto op de inrit zorgt volgens mij ook voor een onrustig leefpatroon met veel verplaatsingen, veel onderweg zijn naar plekken elders, naar mensen elders. De mensen wortelen hier niet, ze zijn eigenlijk een beetje ontheemd, als mensen die verjaagd zijn van hun geboortegrond.

Moderne tijden, modern Nederland, een land van Vinexwijken en snelwegen. Een welvarend land, maar of de mensen er zo gelukkig zijn?? Misschien dat er achter de deuren van die mooie huizen veel eenzaamheid huist, het zou zo maar kunnen. Want geld en bezit alleen maken niet gelukkig.

Aan het werk

Hard gewerkt gisteren op de kwekerij in Wassenaar, maar met plezier. Het werk wat ik momenteel doe is redelijk eenvoudig en valt in de categorie onkruidbestrijding. We hebben het dan over schoffelen en uitharken; en als er niet geschoffeld kan worden (omdat de planten daarvoor te kwetsbaar zijn of het onkruid te nat van de regen), het uitwieden met de hand van de ongewenste plantengroei.

Het aloude werken in handkracht dus, traditiegetrouw qua beloning veel lager gewaardeerd dan werken met de geest en da’s niet eerlijk.
Werk wat beneden mijn intellectuele capaciteiten is waarschijnlijk, maar het zij zo. Mijn autistische karakter zorgt in dit opzicht voor beperkingen. Er zit gewoon niet meer in, denk ik. Ik kan niet in een team werken en ik kan slecht tegen kritiek. Verder heb ik een eigen werkritme,  wat inhoudt dat ik ’s ochtends veel werk verzet en ’s middags afbouw….want ik ben een echt ochtendmens. En ik kan niet tegen lawaai/druk gedoe om me heen en ben totaal niet stressbestendig.

Maar op de kwekerij heb ik mijn eigen taak en verantwoordelijkheid. En dat gaat goed en geeft voldoening. Mede dankzij mijn arbeid groeien de planten uit tot verkoopbare exemplaren. En af en toe een complimentje van de baas doet goed.
De Spotifyplaylist op mijn mobiele telefoon zorgt voor ‘Arbeidsvitaminen’. Het geeft me soms net dat zetje extra als het werk me verveelt of ik stuk zit.

Rust

rust

Het ging vanochtend in de kerk over rust.

Een welkom onderwerp voor mij, want mijn hart is onrustig en dwaalt van de ene begeerte naar de andere plek. Mijn hart is als de Verloren Zoon uit het verhaal van Jezus, een jongeman die verlangt naar iets anders, iets beters, een land zonder plichten en werk, waar de zon altijd schijnt en de vrouwen gewillig zijn.

Rust. Het online Van Dale woordenboek geeft de volgende betekenissen van het woord rust:

toestand die intreedt bij het ophouden van vermoeienis of inspanningtot rust komeniem. met rust laten niet storen

slaap

stilte

(meervoud: rusten(muzieksport) pauze

De eerste betekenis heeft het over een toestand die intreedt na het ophouden van vermoeienis en inspanning. Rust na het afronden van een gedane taak. Eerst inspanning, dan ontspanning. Een evenwicht tussen beiden, althans in een ideale situatie. Maar in mijn eigen leven werkt dit vaak niet zo: ook als ik niet werk gaat het malen in mijn hoofd door en/of zijn er zaken die voor onrust zorgen. En dan ligt stress op de loer.

’s Nachts kan de slaap rust geven (de tweede betekenis), tenzij je een vervelende droom hebt, zoals ik de afgelopen nacht. En als de slaap van je wijkt op sommige momenten in bed, gaat je hersenen aan het werk en is het met de rust ook gedaan….

In de als derde genoemde betekenis wordt rust geassocieerd met stilte. Dat is zeker in onze tijd belangrijk. Al dat lawaai in ons kleine en dichtbevolkte landje – al die mensen, die auto’s, die verregaande mechanisatie en meer – zorgt voor een hoop onrust, zeker bij mij, want ik ben heel gevoelig voor geluid. En opnieuw stress, als ik niet oppas. Oordopjes helpen soms, maar wie gaat er nu met oordopjes in op een mooie dag in zijn tuin zitten? Want zelfs daar wordt de rust vaak verstoord door lawaaierige buren met hun motormaaiers, stofzuiger, schuurmachines en wat al niet meer…..

Pauzes (4) duren meestal te kort om rust te brengen, zeker op de werkplek. En toch kijk je er altijd naar uit, al is het maar om die kop koffie of die boterham.

Rust-onrust-stress. ‘Ik zal u rust geven’ zegt Jezus. Over die tekst ging de preek vanochtend ook. Ik moet hem nog eens na luisteren via Kerkomroep.nl. Op een rustig moment…

Zweet

19 In het zweet uws aanschijns zult gij brood eten, totdat gij tot de aarde wederkeert, dewijl gij daaruit genomen zijt; want gij zijt stof, en gij zult tot stof wederkeren.

Genesis 3:19 (Statenvertaling)

In het zweet uws aanschijns zult gij brood eten, zo sprak God eens tot Adam, onze allereerste voorvader, de stamvader van alle mensen op deze aarde volgens de bijbel.
Hard werken om brood op de plank te krijgen, zwoegen en zweten om leeftocht.

Welnu, dat  heb ik deze week weer ervaren. Ik moest zware coniferen verplanten op de boomkwekerij waar ik twee dagen in de week werk. En op de overige dagen was ik druk doende particuliere tuinen mooi te maken met behulp van schoffel, hark en schop. Sjouwend met graszoden om een bestaand gazon te verbreden, telkens bukkend naar de grond om de laatste polletjes onkruid te verwijderen, en al het andere.

Spierkracht, fysieke inspanning, zweet op je rug, moe worden na enige tijd en dan toch nog door moeten. Uitgeteld in je stoel thuis na afloop van de werkdag en om negen uur naar bed, opgelucht dat de dag erop zit.
Zweet des aanschijns. Zwaar, maar ook mooi, zeker als je waardering voor je werk krijgt van collega’s en klanten. En geld in de portemonnee om van te leven. Jammer dat het altijd weer zo gauw op is…..en dat de weekenden zo snel voorbij zijn…..:-)

 Op de website Wereldgeschiedenis.com vond ik onderstaand artikel over werken in het zweet des aanschijns vroeger en nu:
In het zweet des aanschijns
03-03-2011 door Maaike Neven

Eerst was er in ‘in het zweet des aanschijns zult gij uw brood verdienen’. En werkte we op het land, in de brandende zon. Urenlang voorovergebogen in een allesbehalve ergonomische houding. Al het werk deden we met de hand, machines moesten nog uitgevonden worden. Werken en slapen, zodat de tarwen groeiden en de monden gevuld konden worden. Tijd om ‘s avonds naar de sportschool te gaan was er niet. De behoefte evenmin, want op het land werd het lichaam al uitgeput. Een 40-urige werkweek was er niet, vakantie was er niet. Alleen het zware werk voor brood op de plank.

Vervolgens verzonnen we kantoorgebouwen en arbeidsvoorwaarden. Als het regende zaten we droog. Kregen we last van onze rug, zorgden we voor een verstelbare bureaustoel. We kregen les in tiltechnieken; door de knieen, niet vanuit de rug. Bij zere vingers van het schrijven verzonnen we de computer. Om de paar uur was er pauze en 40 uur werken was meer dan genoeg. Als het koud was zetten we de verwarming wat hoger, voor de warmte verzonnen we de airco. Hiermee leken we God te slim af te zijn. Niets geen in het zweet des aanschijns. 

Waar is het toch misgegaan? Want ondanks al onze slimme maatregelen is rust nog ver te zoeken. In plaats van thuiskomen met een zere rug, komen we nu thuis met een hoofd vol zorgen. In plaats van ontspannen plaats te nemen op onze verstelbare bureaustoel, werken we nog steeds niet ergonomisch. Maar zitten we verkrampt achter onze computer. Staan we ongeduldig en geïrriteerd in de file en blijkt 40 uur werken toch te weinig. Het brood ligt op de plank. Dat wel. We hebben een dak boven ons hoofd. Dat ook. Maar het is niet genoeg. We moeten verder; hogerop, meer macht en meer geld.

Ondanks de airco zweten we ons nog altijd kapot.

Stress

stress

Zware stress vanochtend, ik zat helemaal stuk. M’n dag verpest, zin om het bijltje er bij neer te gooien, vermoeid, een chaos in mijn hoofd en zero tolerance voor iedere nieuwe moeilijkheid, hoe klein ook.

En het begon zo goed op het werk. Ik kon verder met de klus die ik de vorige werkdag niet afgekregen had en die ik graag tot een goed einde wilde brengen. Het geeft voldoening als een klus af is en het eindresultaat ziet er goed uit. Arbeidsvreugde = levensvreugde = een zinvol bestaan.

Na ongeveer een uur belde mijn baas. Ik moest mijn werk afbreken om een bestelling klaar te gaan zetten. Ineens een hele andere taak en een grote omschakeling – iets waarvoor ik de flexibiliteit ten enen male mis met mijn autistische aard. Ik haat dit soort dingen, ik wil eerst de ene taak afmaken voordat ik met de volgende verder ga.

En het moest allemaal snel gebeuren, want hij kwam de bestelling zo halen…ook daar kan ik helemaal niet tegen.
En ik kon bepaalde artikelen niet vinden, ook dát nog….

Ik schoot in de stress en aangezien ik op dinsdag alleen op het werk ben, was er niemand die mij kon helpen. Ik was aan mezelf en mijn gedachten overgeleverd en ik wilde vluchten – het liefst naar een onbewoond eiland zonder werkgevers en onverwachte taken.

Uiteindelijk kwam er hulp van onverwachte kant en de rest van de dag verliep vrij rustig, maar echt goed kwam het niet meer. Mijn dag was kapot en ik wilde alleen nog maar naar huis, naar mijn eigen veilige plek.

Roundup

Ik moet vandaag gaan klussen bij een nicht van me in Leiden, en dat terwijl ik nog moe ben van mijn werk gisteren….

Ik mag woekerende bamboe gaan verwijderen uit haar tuin, ik heb Roundup bij me voor als het niet gaat – dan knip ik het spul alleen af en spuit daarna het chemische goedje erop, hopelijk gaat het dan ook dood…

Bamboe is een soort tuinmansverdriet: bepaalde soorten woekeren zo erg dat als je het eenmaal in je tuin hebt, het bijna niet meer weg krijgt. De planten maken meterslange uitlopers onder de grond – een bamboeplant die aan de ene kant van de tuin geplant is, kan zodoende op een gegeven moment helemaal aan de andere kant opduiken.

En dan heb je soms chemie nodig, al stuit het mij tegen de borst om dit spul te gebruiken. Want je weet niet precies wat het doet onder de grond en het milieu is ook mijn zorg.

Op deze website van greenpeace meer informatie over de gezondheidsrisico’s van Roundup