Een Engelsman en de Arabische droom

lawrence 1

Bovenstaand boek heb ik net uit: Zeven zuilen van wijsheid van T.E. Lawrence, beter bekend als Lawrence of Arabia. Ik moet toegeven dat ik niet alle 781 bladzijden woord voor woord gelezen heb, want daarvoor is het veel te wijdlopig geschreven.
Het was meer een doornemen van de tekst, hier en daar een interessante passage in zijn geheel consumerend, als een koe die de sappigste stukjes gras afgraast en de rest laat staan. Maar goed, de inhoud van het boek is me duidelijk en bovendien boeiend genoeg voor een blogpost.

Een citaat uit de inleiding van het boek:

Alle mensen dromen – maar niet eender. Wie ’s nachts droomt in de stoffige krochten van zijn hoofd, wordt bij dag wakker om te ontdekken dat alles ijdelheid was, maar de dromers van de dag zijn gevaarlijk, want zij kunnen met open oog voortbouwen op hun droom, om hem mogelijk te maken. Dat heb ik gedaan. Ik stelde me ten doel een nieuwe natie te vormen, een verdwenen invloed te herstellen, om twintig miljoen Semieten de grondslagen te geven waarop ze uit hun nationaal gedachtegoed een geïnspireerd droompaleis konden optrekken. (…..)
Maar toen we wonnen, werd ik ervan beticht dat de Britse oliebaten in Mesopotamië ongewis waren geworden en dat de Franse koloniale politiek in de Levant in duigen lag.

T.E. Lawrence was officier in het Engelse leger gedurende de Eerste Wereldoorlog. Hij was gedetacheerd in Egypte maar werd door zijn superieuren naar Arabië gestuurd om daar het verzet tegen de Turkse overheersers te organiseren. Het Ottomaanse rijk was toentertijd heer en meester in het hele Midden-Oosten. De Turken hadden in de oorlog de zijde gekozen van Duitsland en waren daarmee vijand van Engeland.
De Arabieren daarentegen droomden van onafhankelijkheid en waren bereid om daarvoor te vechten. Dit was de “droom” waarover Lawrence in bovenstaand citaat spreekt. En zo konden ze ingezet worden voor de strijd tegen de Turken. Lawrence hielp hen daarbij met militaire middelen en zijn eigen organisatietalent.

Maar de Engelsen en Fransen waren nooit echt van plan om de Arabieren onafhankelijkheid te geven, ze wilden het Midden-Oosten met zijn natuurlijke hulpbronnen voor zichzelf houden. En Lawrence besefte dat en voelde zich schuldig omdat hij de Arabieren valse hoop gaf. En tegelijkertijd hield hij de droom ook voor zichzelf levend en gunde hij de Arabieren hun vrijheid.

Het boek beschrijft de periode dat Lawrence onder de Arabieren verkeerde, waarvan het grootste deel van de tijd in de woestijn; het beschrijft het vechten met de Turken, de bloedbaden soms, de eigenzinnigheid en ongedisciplineerdheid van de Arabieren; het gaat  over de lange, moeizame trektochten op kamelen door woestijngebieden, de strijd om dorpen, stadjes en spoorwegstations, de sabotageacties van Lawrence en de zijnen op spoorlijnen en -bruggen, over het vuil, de vlooien, de dorst, het afzien.

En dat alles in de schrijfstijl van een eeuw geleden, met soms woorden die allang niet meer tot het hedendaagse vocabulaire behoren, met veel uitweidingen, lange zinnen, veel details ook.
En veel bloedvergieten, om niet te vergeten. De verspilling van vele mensenlevens, zonder al te veel scrupules. Het boek is er vol van.
En de Arabische onafhankelijkheid kreeg pas na W.O. II echt goed gestalte, om slechts enkele decennia later in landen als Syrie en Irak ingeruild te worden voor de tirannie van een autocratisch regime. Waarmee de droom van Lawrence uiteindelijk een nachtmerrie werd…..

 

Kan niet, kan wel

ark

Ik liep gisteren tijdens het werk te denken aan het verhaal uit de bijbel over de Zondvloed en de Ark van Noach. En hoe volgens het bijbelverhaal van elke diersoort op aarde tenminste twee exemplaren aan boord van die Ark gingen. Ik dacht: het kan niet, het kán gewoonweg niet, het is onmogelijk. Al die duizenden soorten zoogdieren, reptielen, amfibieën en vogels passen nooit in die boot. Nooit. Of je moet een boot hebben die honderden meters lang is, maar dat klopt dan weer niet met de tekst in Genesis waar de maten van de Ark vermeld staan.

Ik zocht vandaag op internet naar relevante informatie over dit onderwerp. Maar eerst voor de volledigheid nog even het bijbelverhaal:

 12En God zag hoe bedorven de aarde was, want alle mensen op de aarde gingen verkeerde wegen. 13God zei tot Noach: `De dagen van de mensen zijn geteld, want zij zijn er de schuld van dat de aarde vol gewelddaden is. Ik ga hen met de aarde vernietigen.14Gij moet een ark van pijnhout bouwen; met riet moet gij de ark maken, en ze van binnen en van buiten met pek bestrijken.
15Als volgt moet gij ze maken: de ark moet driehonderd el lang zijn, vijftig el breed en dertig el hoog. 16Het dak dat gij op de ark aanbrengt moet een el naar buiten uitsteken. In een van de zijden moet gij een deur aanbrengen; ook moet gij een onderste, een tweede en een derde ruim maken.
17Want Ik sta op het punt een watervloed over de aarde te brengen, die alle levende wezens onder de hemel zal verdelgen; alles wat zich op de aarde bevindt, zal omkomen. 18Met u echter zal ik een verbond aangaan; gij moet u inschepen in de ark, met uw zonen, met uw vrouw en met de vrouwen van uw zonen.19Van alle levende wezens moet gij verder een paar in de ark brengen, om ze met u samen in leven te doen blijven; een mannelijk en een vrouwelijk dier moet het zijn. 20Van de verschillende soorten vee, van de verschillende soorten dieren die over de grond kruipen, moet een paar met u meegaan en aldus in leven blijven. 21Breng verder allerlei etenswaar bijeen en leg daar een voorraad van aan, zodat gijzelf en de dieren te eten hebt.’
22Noach deed dit; alles wat God hem geboden had, voerde hij uit.

 

Volgens een artikel op de website Schepping of evolutie klopt het bijbelverhaal wél, als je tenminste het aantal dieren sterk beperkt. En volgens de auteur is het logisch om dit te doen: veel dieren hebben volgens hem één gemeenschappelijke voorouder en vermoedelijk heeft alleen deze voorouder een plekje gekregen op Noachs drijvende dierentuin. Een voorbeeld: paarden, ezels en zebra’s stammen volgens de auteur allen af van één paard-achtige soort, net zoals wolven, honden, jakhalzen en coyotes één hond-achtige als gemeenschappelijke voorouder hebben.
En verder: als je er van uitgaat dat Noach alleen jonge, onvolgroeide dieren toeliet tot de ark, scheelt dat aanzienlijk in de benodigde ruimte. En van de dinosauriërs heeft de aartsvader misschien alleen de eieren meegenomen en geen levende exemplaren. En als je de maten van de ark zoals ze hierboven genoemd worden omrekent naar treinwagons en je weet hoeveel schapen er in een treinwagon passen, dan was de ark groot genoeg….aldus de auteur.

 

Wel, het is een interessante redenering maar ik heb eigenlijk geen idee hoe serieus je dit moet nemen. Ik ben maar een arbeider, geen wetenschapper….:-)
Het komt op mij nogal gekunsteld over, maar dat kan natuurlijk ook een stuk vooringenomenheid bij mij zijn. De bijbel zegt niet voor niets dat een mensenhart arglistig is….

 

Er zijn overigens veel van dit soort websites op internet te vinden. Als ik op zoek ga naar meer informatie loop ik er een beetje in vast. Want allemaal hebben ze als uitgangspunt dat de bijbel betrouwbaar is, dat het verhaal over de Zondvloed dus wáár is en doen ze hun best om dit te bewijzen….
Tja en dan kom je altijd op een bepaald punt uit!

 

Wel is het opvallend te noemen dat zoveel verschillende culturen/volkeren een zondvloedverhaal kennen binnen de verhalen over hun afstamming en/of het ontstaan van de aarde (zie hiervoor de link in de eerste regel). Zegt dit misschien toch iets over het waarheidsgehalte van dit verhaal??

Oh Lord

Een mooi stukje black gospel/blues in het YouTube-filmpje hieronder: Oh Lord, I want you to help  me van een zanger met de naam Reverend Robert Wilkins

De man zong de blues in jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw, bekeerde zich tot de kerk nadat er bij een optreden van hem iemand werd vermoord en werd later bevestigd als voorganger. Hij overleed in 1987.

Deze muziek komt recht uit het hart, straight from the cottonfields. Je hoort ze zuchten, die zwarte dagloners die voor een schamel loon de hele dag in de brandende zon katoen lopen te plukken voor de blanke bazen: Oh Lord, I want you to help me….

Ontheemd

 

Ypenburg.jpg
De vinexwijk Den Haag-Ypenburg vanuit de lucht. foto: Marco van Middelkoop/Aerophoto-Schiphol

Ik had gisterochtend een tuinklus in Den Haag-Ypenburg, een Haagse wijk die ver buiten de stad Den Haag ligt, op voormalig grondgebied van Rijswijk en Nootdorp. Zoals de naam al aangeeft, ligt de wijk deels op het terrein waar zich vroeger vliegveld Ypenburg bevond. Maar dat laatste is verre geschiedenis, want behalve sommige straatnamen herinnert niets nog aan het verleden in deze Vinexwijk.

Deze wijk heeft weinig karakter, zo constateer ik als ik naar mijn klant rijd. Geen ziel, geen kloppend hart. Geen duidelijke plattegrond, weinig structuur.

De plek waar mijn klant woont is een rondlopende straat, opgebouwd is uit grote, semi-vrijstaande huizen die er allemaal hetzelfde uitzien. Variatie is ver te zoeken, het straatbeeld is uniform. De projectontwikkelaar spreekt ongetwijfeld over een ‘villawijk’, maar veel standing heeft het niet.
En alle voortuinen hebben aan de straatkant dezelfde rood-bruine beukenhaag, hetgeen de uniformiteit nog eens versterkt. Bij mij werkt dit desoriënterend: omdat alles op elkaar lijkt, heb ik moeite om huis en tuin van mijn opdrachtgever te vinden.

Hier wonen mensen met geld, dat zie je zo, mensen die waarschijnlijk weinig binding hebben met hun omgeving, want alles is nieuw hier en ademt nog geen geschiedenis. En bovendien werken ze allemaal hard en hebben om die reden ook weinig tijd en energie om zich te bekommeren om de buren en de buurt. En de (vaak dure) auto op de inrit zorgt volgens mij ook voor een onrustig leefpatroon met veel verplaatsingen, veel onderweg zijn naar plekken elders, naar mensen elders. De mensen wortelen hier niet, ze zijn eigenlijk een beetje ontheemd, als mensen die verjaagd zijn van hun geboortegrond.

Moderne tijden, modern Nederland, een land van Vinexwijken en snelwegen. Een welvarend land, maar of de mensen er zo gelukkig zijn?? Misschien dat er achter de deuren van die mooie huizen veel eenzaamheid huist, het zou zo maar kunnen. Want geld en bezit alleen maken niet gelukkig.

Uitzicht

kerktoren

Vanaf het balkon achter het appartement van mijn moeder in Rijssen is de toren van de Noorderkerk goed zichtbaar. Dit kerkgebouw behoort bij de Gereformeerde Gemeenten, een van de bevindelijk-gereformeerde kerkgenootschappen in ons land. De ‘Ger. Gem.’ heeft trouwens nog twee kerken in Rijssen. In totaal zijn er zo’n 6700 Rijssenaren lid of dooplid van deze denominatie.

Bij de bouw in 1954 had de Noorderkerk 2400 zitplaatsen en was daarmee de grootste kerk van Europa qua aantal zitplaatsen. Inmiddels is dit door verbouwingen wat minder…

Vanaf mijn moeders balkon kun je de tijd afmeten aan het aantal slagen van de torenklok. En op zondag roept diezelfde klok je ter kerke, ’s ochtends én ’s avonds.

Ja, dat Rijssen….dorp met stadsrechten, woonstede mijner jeugd. Gelovig, maar niet al te bekrompen. Tolerant tegenover de uitspattingen van de opgroeiende jeugd, zolang het maar niet op zondag gebeurde….

Maar die kerk bleef roepen, zondag aan zondag. En de kerkdiensten duurden altijd 90 minuten, en da’s een lange zit. En de predikanten uit mijn jeugd preekten het Evangelie ‘onder een deksel’: veel zonde en weinig genade; streng, met een eisende God die veel voorwaarden stelde aan ons mensen. Maar het meeste kerkvolk in Rijssen berustte daarin en boog het hoofd. God is soeverein, wat Hij beslist heeft, gebeurd.

Tegenwoordig kerk ik bij de PKN in mijn huidige woonplaats Zoetermeer. Daar is iets meer lucht, iets meer leven, iets meer genade. En de dames hoeven geen rok aan naar de kerk en geen hoedje op.
Maar de dominee is zo vol van de goedheid van God dat iedereen in de kerk naar de hemel gaat en dat brengt mij dan toch weer aan het twijfelen. Een mens kan zich gemakkelijk bedriegen. ‘Met een ingebeelde hemel naar de hel gaan‘ zoals ze dat bij de Ger. Gem. zeggen, is het ergste wat je kan overkomen…

HhhH

HhhH

HhhH , oftewel: Himmlers hersens heten Heydrich. Het is de titel van een boek (van de Franse schrijver Laurent Binet) en van een tv-serie waarvan gisteren de laatste aflevering vertoond werd.

Voor wie het verhaal niet kent: Reinhardt Heydrich, bijgenaamd ‘Het blonde beest’, was een prominente nazi, die door velen beschouwd wordt als de architect van de Holocaust. In september 1941 wordt hij door Hitler naar Praag gestuurd om van daaruit het geannexeerde Tsjechië te besturen en het verzet aldaar de kop in te drukken. Lees verder “HhhH”