Een Engelsman en de Arabische droom

lawrence 1

Bovenstaand boek heb ik net uit: Zeven zuilen van wijsheid van T.E. Lawrence, beter bekend als Lawrence of Arabia. Ik moet toegeven dat ik niet alle 781 bladzijden woord voor woord gelezen heb, want daarvoor is het veel te wijdlopig geschreven.
Het was meer een doornemen van de tekst, hier en daar een interessante passage in zijn geheel consumerend, als een koe die de sappigste stukjes gras afgraast en de rest laat staan. Maar goed, de inhoud van het boek is me duidelijk en bovendien boeiend genoeg voor een blogpost.

Een citaat uit de inleiding van het boek:

Alle mensen dromen – maar niet eender. Wie ’s nachts droomt in de stoffige krochten van zijn hoofd, wordt bij dag wakker om te ontdekken dat alles ijdelheid was, maar de dromers van de dag zijn gevaarlijk, want zij kunnen met open oog voortbouwen op hun droom, om hem mogelijk te maken. Dat heb ik gedaan. Ik stelde me ten doel een nieuwe natie te vormen, een verdwenen invloed te herstellen, om twintig miljoen Semieten de grondslagen te geven waarop ze uit hun nationaal gedachtegoed een geïnspireerd droompaleis konden optrekken. (…..)
Maar toen we wonnen, werd ik ervan beticht dat de Britse oliebaten in Mesopotamië ongewis waren geworden en dat de Franse koloniale politiek in de Levant in duigen lag.

T.E. Lawrence was officier in het Engelse leger gedurende de Eerste Wereldoorlog. Hij was gedetacheerd in Egypte maar werd door zijn superieuren naar Arabië gestuurd om daar het verzet tegen de Turkse overheersers te organiseren. Het Ottomaanse rijk was toentertijd heer en meester in het hele Midden-Oosten. De Turken hadden in de oorlog de zijde gekozen van Duitsland en waren daarmee vijand van Engeland.
De Arabieren daarentegen droomden van onafhankelijkheid en waren bereid om daarvoor te vechten. Dit was de “droom” waarover Lawrence in bovenstaand citaat spreekt. En zo konden ze ingezet worden voor de strijd tegen de Turken. Lawrence hielp hen daarbij met militaire middelen en zijn eigen organisatietalent.

Maar de Engelsen en Fransen waren nooit echt van plan om de Arabieren onafhankelijkheid te geven, ze wilden het Midden-Oosten met zijn natuurlijke hulpbronnen voor zichzelf houden. En Lawrence besefte dat en voelde zich schuldig omdat hij de Arabieren valse hoop gaf. En tegelijkertijd hield hij de droom ook voor zichzelf levend en gunde hij de Arabieren hun vrijheid.

Het boek beschrijft de periode dat Lawrence onder de Arabieren verkeerde, waarvan het grootste deel van de tijd in de woestijn; het beschrijft het vechten met de Turken, de bloedbaden soms, de eigenzinnigheid en ongedisciplineerdheid van de Arabieren; het gaat  over de lange, moeizame trektochten op kamelen door woestijngebieden, de strijd om dorpen, stadjes en spoorwegstations, de sabotageacties van Lawrence en de zijnen op spoorlijnen en -bruggen, over het vuil, de vlooien, de dorst, het afzien.

En dat alles in de schrijfstijl van een eeuw geleden, met soms woorden die allang niet meer tot het hedendaagse vocabulaire behoren, met veel uitweidingen, lange zinnen, veel details ook.
En veel bloedvergieten, om niet te vergeten. De verspilling van vele mensenlevens, zonder al te veel scrupules. Het boek is er vol van.
En de Arabische onafhankelijkheid kreeg pas na W.O. II echt goed gestalte, om slechts enkele decennia later in landen als Syrie en Irak ingeruild te worden voor de tirannie van een autocratisch regime. Waarmee de droom van Lawrence uiteindelijk een nachtmerrie werd…..

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s